‘Beeldvorming van jongerensubculturen in de media’ > I. Jeugd, jeugdcultuur, jeugdsubcultuur > I.5. Het ‘spook van het subculturalisme’ > I.5.2. Onderscheid subcultuur-tegencultuur
  
I.5.2. Onderscheid subcultuur-tegencultuur
Het CCCS maakt het onderscheid tussen deze twee begrippen op een hen typerende manier. Volgens hen ontstaan tegenculturen als cultuur van de middenklassejeugd en verenigen arbeidersjongeren zich in subculturen.1
VELDHUIS stelt dat subculturen voornamelijk vrijetijdsculturen zijn: de leden van een subcultuur veroveren de straat, het café of de discotheek waar ze elkaar in hun vrije tijd ontmoeten. Tegenculturen proberen de oppositie tussen arbeidstijd en vrije tijd uit te wissen onder andere door alternatieve instituties en nieuwe samenlevingsvormen te creëren waarin werken en leven een ‘organisch geheel’ vormen. Daarnaast kan een tegencultuur duidelijk onderscheiden worden van een subcultuur doordat de eerste haar tegenstand ten opzichte van de dominante cultuur expliciet politiek en ideologisch vorm geeft, terwijl de subcultuur haar politieke lading niet expliciteert. Dit heeft als gevolg dat tegenculturen serieuzer worden genomen door de media dan subculturen, maar ook dat de tegenculturen als ‘gevaarlijker’ worden beschouwd voor de dominante cultuur.2
In subculturen wordt meer de nadruk gelegd op stijl terwijl de tegencultuur haar focal concerns van een duidelijke inhoud voorziet. VELDHUIS stelt dat, in navolging van HEBDIGE, jongeren die deelnemen aan een subcultuur het aannemen van een groepsidentiteit als doel hebben. Wanneer ze participeren in een tegen-cultuur, dan is het aannemen van een groepsidentiteit een middel om zich ideologisch en politiek te expliciteren. Bij een tegencultuur is verzet vaak de oorzaak van hun bestaan, bij subculturen is verzet, als dat er al is, eerder een gevolg.3
Zowel bij het ontstaan van subculturen als bij het verschijnen van tegenculturen wordt er gesproken van een crisis in de autoriteit.
DOBBELAERE vindt de hippie-stijl uit de tweede helft van de jaren zestig een mooi voorbeeld van een tegencultuur. Hun stijl stond voor waarden als natuurlijkheid, eenvoud en persoonlijke spontaniteit. Omdat stijl en waarden een expliciet protest verwoordden tegen het dominante materialisme en de hippies zich terugtrokken uit de samenleving (communes,...), werd deze subcultuur ook tegencultuur genoemd.4

1 Clarke, J., e.a., ‘Subcultures, Cultures and Class’, in: Hall, S., Jefferson, T. (Eds.), Resistance through Rituals. Youth subcultures in post-war Britain, London, CCCS, Hutchinson & Co, 1983.

2 Veldhuis, L., Slave to the Rave - Plezierbeleving binnen de housecultuur, onuitgegeven doctoraalscriptie, Universiteit Amsterdam, Vakgroep Culturele Mediastudies, Amsterdam, 1993, p. 19.

3 Ibid., p. 26.

4 Kint, V., l.c., p.31.


 
Privacy policy